خواهد بود و خداوند فرموده است كه ؛ مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ « 1 » . يعنى هركسى كه بوده باشد كه اراده بنمايد به اعمال و كردار و سعى و تكسب خودش ، زندگانى دنيا و مال و زينت آن را ، هر آينه به تمام مىرسانيم به سوى او ، اجر اعمال او را در دار دنيا . يعنى همان منافع دنيويهء او ، اجر او مىباشد و ايشان در دنيا ناقص نموده نمىشوند در اجور ايشان ، و ايشان آنان هستند كه نيست از براى ايشان در دار آخرت مگر آتش جهنم و پامال و بدون اجر شده است در آخرت ، اعمالى را كه در دنيا كرده‌اند و باطل بوده است آنچه را كه بوده‌اند كه عمل مىكردند در دنيا ، چونكه به نيت دنيا بوده است و هر چيزى كه به سواى نيت آخرت و به غير طلب رضاى خداوند است باطل و بلا حقيقت مىباشد . چنان كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرموده است كه صادق‌ترين كلمها ، كلمه‌اى است كه لبيد گفته است . الّا كلّ شىء ما خلا اللّه باطل * و كل نعيم لا محالة زائل « 2 » و در حديث نبوى است كه « التجار يحشرون يوم القيمة فجّارا الّا من اتّقى و برّ و صدق » « 3 » . يعنى آنكه همه تاجرها ، محشور مىگردند در روز قيامت در حالتى كه همگى فجّار مىباشند . و اين كلام اشاره به آن است كه بايد به جهنم بروند . چونكه خداوند فرموده است كه وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ يَصْلَوْنَها يَوْمَ الدِّينِ « 4 » . مگر آن تاجرى كه تقوى را در تجارت خود داشته باشد و تجارت را براى دنيا و مال و زينت آن نكند و نيكى بنمايد . يعنى تجارت را براى خداوند و به نيت عبوديت و خلافت به جاى آورد و صادق و راست و درست باشد در نيت و در گفتار و در اعمال تجارت خود و اين حديث

--> ( 1 ) . هود : 15 و 16 ( 2 ) . شعر و شعرا : 152 و شرح شواهد مغنى ج 1 : 150 ( 3 ) . كنز العمال 4 : 47 / 9437 ( 4 ) . انفطار : 14 و 15